Historia Parafii Garwolin


Historia Parafii Garwolin

Pierwsza wzmianka o parafii Garwolin pochodzi z 1418 roku. I dotyczy zamiany beneficjów pomiędzy plebanem Jakubem, a Piotrem Skrzyńskim. Przypuszczenia księdza Nowackiego, historyka diecezji poznańskiej, że „Garwolin... wydaje się jednym z najstarszych ośrodków kościelnych w zawiślańskiej strefie, może już z XI lub XII wieku” oraz „jeżeli ludność wielkopolska uchodziła w latach reakcji pogańskiej za Wisłę na południowe Mazowsze, niewątpliwie dotarła tam już za Bolesława Chrobrego i Mieszka II misja chrześcijańska i założono przynajmniej kilka kościołów, może w Garwolinie” nie są poparte źródłami. W związku z tym nie można ich uznać za podstawę do tak wczesnego datowania początków parafii. Prawdopodobnie parafia nie istniała jeszcze w 1407 roku i powstała w latach 1407-1418, a inicjatorem erekcji parafii był książę Janusz II, właściciel Garwolina od 1407 roku. Akt erekcji parafii zaginął po śmierci plebana Kacpra Sadłocha w 1603 roku.

W 1418 roku parafia Garwolin należała do jednej z większych na terenie archidiakonatu warszawskiego diecezji poznańskiej. 4 października 1445 roku, we wschodniej jej części, biskup poznański Andrzej Bniński (1438-1479) erygował parafię Sieczcza-Parysów. Zgodę na jej erekcję wyraził pleban Dersław podczas spotkania z biskupem w Źbikowej, zastrzegając tylko sobie jedna grzywnę czynszu rocznie z terenu Sieczczy. Sprawa czynszu była przedmiotem sporu do 1461 roku.

W 1459 roku biskup Andrzej Bniński przyłączył do parafii Sieczcza nowo założona wieś Paskowa Wola, obecnie Wilchta. W 1466 roku przyznał z niej plebanowi Sieczczy dziesięcinę folwarczną i nie uznał roszczeń plebana garwolińskiego. Sto lat później, w 1576 roku, w skład parafii wchodziły: Garwolin, Puznów, Głosków, Żabieniec, Czyszków, Niecieplin, Leszczyny, Kamionka, Jagodne, Rębków, Wola Rębkowska, Goździk, Łętów, Unin, Miętne, Czyszkówek, Zawady, Sulbiny, Trąbki, Górki, Stoczek, Wilkowia i Dudka. W następnych wiekach liczba miejscowości ulegała ciągłej zmianie. W okresie od XVII do XX wieku powstało na terenie parafii szereg nowych wiosek.

W XVII wieku w skład parafii weszły: Budzeń, Ruda Talubska, Lipówki i Niesadna. W XVIII wieku – Gorazdy i Huta Garwolińska. W ciągu tego wieku odeszły: Stoczek, Wilkowia, Lipówki, Niesadna i Gorazdy, w XIX wieku – 23 lutego 1839 roku – wieś Kamionka.

2 lutego 1924 roku odeszła wieś Trąbki (utworzenie parafii Trąbki), a 1 lutego 1925 roju kolonia Zakęcie, włączona do parafii Marianów. W 1980 roku w skład parafii wchodziły: miasto Garwolin, wioski: Annopol, Czyszków, Czyszkówek, Dudka, Ewelin, Feliksin, Górki, Gracjanów, Głosków, Goździk, Henryczyn, Huta Garwolińska, Izdebnik, Jagodne, Lucin, Łętów, Michałowka, Miętne, Natalia, Niecieplin, Puznów Nowy, Puznów Stary, Rębków Borki, Rębków Podsadowne, Rębków Stary, Ruda Talubska, Sulbiny Dolne, Sulbiny Górne, Sławiny, Unin, Zawady, Żabieniec, Żwirówka oraz kolonie: Goździk, Górki, Rębków, Unin i Wola Rębkowska.

W ciągu ponad 570-letnich dziejów parafia Garwolin wchodziła w skład niżej wymienionych diecezji:

DIECEZJA POZNAŃSKA

  • archidiakonat warszawski (1797)
  • oficjalat generalny w Garwolinie (w latach 1797-99)
  • diecezja krakowska (przekazanie jurysdykcji biskupowi krakowskiemu na polecenie władz austriackich)
  • oficjalat generalny w Garwolinie (w latach 1799-1805)

DIECEZJA LUBELSKA

Diecezja utworzona przez Papieża Piusa VII bullą „Quemadmodum Romanorum Pontificum” z dnia 23 września 1805 roku. Parafie, które weszły w jej skład, zostały przejęte pod jurysdykcję biskupa lubelskiego 9 października 1805 roku.

DIECEZJA JANOWSKA CZYLI PODLASKA

Diecezja utworzona przez Papieża Piusa VII bullą „Ex imposita Nobis” z 30 czerwca 1818 roku. Objęta przez biskupa w 1819 roku. Skasowana ukazem rządu rosyjskiego i przyłączona do diecezji lubelskiej 22 maja 1867 roku. 22 września 1867 roku biskup Szymański przekazał rządy diecezji ks. prałatowi Kazimierzowi Sosnowskiemu, wikariuszowi kapitulnemu diecezji lubelskiej. Dnia 30 grudnia 1889 roku Papież Leon XIII połączył diecezję podlaską z diecezją lubelską.

DIECEZJA LUBELSKA (w latach 1867-1918)

DIECEZJA JANOWSKA CZYLI PODLASKA (od 1918 roku)

Diecezja przywrócona przez Papieża Benedykta XV, 24 września 1918 roku. Objęta przez biskupa 1 grudnia 1918 roku. Od 28 października 1925 roku diecezja siedlecka czyli podlaska.

Do świąt parafialnych należą uroczyście obchodzone odpusty: w dniu św. Anny (26 lipca) i na Przemienienie Pańskie (6 sierpnia).

Ten ostatni ustanowiony został 29 stycznia 1840 roku. W poprzednim okresie obchodzono je również: w święto Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (15 sierpnia), w święto Matki Boskiej Różańcowej (I niedziela października), w uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny – 8 grudnia (odpust zupełny nadany na wieczne czasy 2 grudnia 1858 roku we wszystkich kościołach parafialnych diecezji podlaskiej) i w dniu 31 grudnia (odpust nadany 12 sierpnia 1859 roku).

Proboszczowie Parafii w Garwolinie

ks. Jakub - 1418
ks. Dersław - 1445
ks. Urban - 1460
ks. Jan ze Strupiechowa - 1466
ks. Andrzej Wodyński - 1512
ks. Jan Płocki - 1525
ks. Krystyn Drozdowski - 1576
ks. Kasper Sadłoch - 1576 (według tradycji posiadał dokument erekcji parafii Garwolin)
ks. Stanisław Ziółkowski - 1603 (Kapelan Jana Zamoyskiego hetmana
                                     wielkiego koronnego starosty garwolinskiego)
ks. Zbigniew Ziółkowski - 1610
ks. Wojciech Grodzieski - 1626
ks. Wojciech Skoroszewski - 1629
ks. Bartłomiej Duczymiński - 1635
ks. Jan Galaceus - 1658
ks. Stanisław Zaluski - 1661
ks. Franciszek Bandinelli - 1618
ks. Tomasz Bojanowski - 1683
ks. Franciszek Drozdowski - 1692
ks. Stefan Wierzbowski - 1695
ks. Stanisław Pieściński Trzaska - 1703
ks. Stanisław Sosczyński - 1711
ks. Tarwid Michał Daniel de Mitkacie - 1717
ks. Stanisław Makowski - 1729
ks. Stanisław Lociński - 1756
ks. Michał Antonowicz - 1761
ks. Feliks Symonowicz - 1772 (wybudował kościół parafialny)
ks. Tomasz Ostaszewski - 1789
ks. Wojciech Garczyński - 1800
ks. Fabian Dąbrowski - 1810
ks. Jakub Wielogórski - 1818
ks. Fortunat Bojankowski - 1819
ks. Bartłomiej Radziszewski - 1821
ks. Felicjan Woyno - 1825
ks. Józef Żarnowski - 1833
ks. Jan Nepomucen Wierzbicki - 1857
ks. Tadeusz Gorczyński - 1869
ks. Adam Sadowski - 19.08.1889 (Rozpoczął budowę obecnego kościoła)
ks. Józef Okniński - 10.05.1892 (Ukończył budowę obecnego kościoła)
ks. Jan Bednarek (p.o.) -30.11.1911
ks. Wincenty Supren - 1.02.1912
ks. Marian Juszczyk - 14.02.1929 (Kapelan obwodu „Gołab” AK,
               rozstrzelany przez Hitlerowców na drodze do Łucznicy 17.07.1942)
ks. Aleksander Ejme (p.o.) -
ks. Adam Dawidczyk - 1.08.1942
ks. Kazimierz Szeląg (p.o.) - 11.1971
ks. Kazimierz Miszczak - 12.1971
ks. Józef Szajda (p.o.) - 19.05.1982
ks. Henryk Bujnik - 14.09.1982
ks. Stanisław Maksymowicz - 28.08.1991
ks. Bernard Błoński (admin.) - 11.03.2008
ks. Ryszard Andruszczak - 1.07.2008

Na podstawie: Zbigniew Gnat- Wieteska „Dzieje parafii Garwolin 1418 - 1993”

<<< Powrót
Dodano: 02 Listopada 2013
Odwiedzin: 135653